Korunma Yöntemi

En çok kim prezervatif alıyor?

Her ne kadar cinsel sağlık için gerekli olsa da korunma yöntemlerinden en kolayı olan prezervatif alımında yaşanılan utangaçlıklar bazen işi komik hale getirebiliyor.

Cinsel ilişkinin en önemli koruyucularından biri olan prezervatif kullanımı kadar kolay satın alınmıyor. Bunun altında yatan utanma duygusu ile eczaneye girerek “Bir arkadaşım için alacaktım” demek, eczacının karşı cinsten olması durumunda sıkıntıya girmek ya da kapıya kadar gidip, vazgeçmek gibi sorunlar yaşanabiliyor. Bu durumdan insanları kurtarmak için online prezervatif sitesi PrezervatifAl.com’u kuranlarda E.Çağatay Işık sipariş sırasında neler yaşadıklarını anlatırken Anadolu Sağlık Merkezi’nden Uzman Psikolog Aylin Sezer bu durumun altında yatan psikolojik nedenleri anlattı.

Rahim İçi Araç (Spiral)

Spiral veya Rahim içi araç (RİA) ülkemizde ve dünyada en yaygın kullanılan yöntemdir.Asya ülkelerinde ve gelişmekte olan ülkelerde ilk ve en çok tercih edilen yöntem olmasına karşı A.B.D ve bir çok Avrupa ülkesinde doğum kontrol hapları ilk tercih edilen yöntemlerdir. Bu kadar yaygın kullanılmasının en büyük nedeni hastaya getirdiği maliyetin düşük olması ve kullanım kolaylığıdır.

Spiral (RİA) Nedir?, Nasıl bir araçtır ?

Takvim yöntemi ile korunma (Ritim metodu)

Tüm hesaplamalar yapılırken adet kanamasının başladığı gün esas alınır. Kanamanın bittiği günün hiçbir önemi yoktur.

Dünya sağlık örgütü takvim yöntemini kadının adet dönemi süresince gebe kalma olasılığının yüksek olduğu günleri belirleme ve bu günlerde ilişkiden kaçınarak gebeliğin önlenmesidir.

Modern yöntemlerin yaygınlaşmasından önce çiftlerin %25'i bu yöntemi tercih ederken günümüzde bu oran % 5'e kadar düşmüştür.

Etki mekanizması nasıldır ?
Bu yöntem kadının hormonal dengesindeki değişikliklere bağlı olarak ortaya çıkan vücut ısısı artışı, akıntı miktar ve şeklindeki artış, yumurtlama esnasında kadının ağrı duyması, adet düzeni belirli bir süre izlendikten sonra yumurtlama gününün tahmin edilmesi ile spermin dölleme yeteneğini koruma süresi de göz önüne alınarak cinsel ilişkiye ara vermek ya da ek bir korunma yöntemi uygulamak şeklindedir.

Hormonlu rahim içi araç

Şu anda yaygın olarak kullanılan T şeklindeki bakırlı rahim içi araçların iki önemli yan etkisi adet kanamasının %50 oranında artması ve kasık ağrısıdır. Bu iki yan etkiden bir tanesi veya her ikisinin birlikte görülmesine bağlı olarak kadınların %20’si aracı tekrar çıkarmak zorunda kalmaktadır.

Prezervatif kullanımı (Kondom kullanımı)

Lateks maddesinden üretilen, erkek cinsel organına takmaya uygun, içerisinde genellikle spermisit (sperm hücresini öldürücü) maddeler bulunan korunma araçlarıdır.

Ejakülasyon (boşalma) esnasında spermin kondom içinde hapsolarak kadın genital sistemine ulaşmasını engelleyerek etki eder.

Koruyuculuk oranı ve koruma süresi

*Kondomun koruyuculuk oranı ön planda uygulama şekline, ikinci planda kondomun kalitesine bağlıdır

*Her ilişki esnasında yeni bir kondom kullanılmalı ve orgazm sonrası çıkarıldıktan sonra penis başında az miktarda da olsa sperm bulunabileceğinden penis kadının genital sisteminden uzak tutulmalıdır.

*Kondom yanlızca "tehlikeli" günlerde uygulandığında koruyuculuk oranı düşer. Bu yüzden kadın siklusun hangi döneminde bulunursa bulunsan mutlaka her ilişkide kullanılmalıdır.

Korunmasız ilişki sonrasında korunma

Acil korunma, korunmasız veya yetersiz korunma ile gerçekleşen bir cinsel ilişkiden sonraki ilk günler içinde yöntem kullanarak istenmeyen gebeliklerin önlenmesidir.

Yöntemlerle ilgili seçenekleri şöyle değerlendirebiliriz:

1. Doğum Kontrol hapları

2. Rahim içi araçlar (spiral)

Korunmasız bir cinsel ilişkiden sonra ilk 72 saat içinde doğum kontrol haplarıyla ya da ilk beş gün içinde rahim içi araç uygulanmasıyla istenmeyen gebelikler önlenebilir.

Haplar ne kadar erken ve kullanım tarifine uygun alınırsa, gebeliği önleme olasılıkları o kadar artar. Hapların doğru kullanımıyla her dört gebelikten üçü önlenebilir. Cinsel birleşmeden sonra ilk 5 gün içinde kullanılan rahim içi araç, gebelikleri yüzde yüze yakın bir oranda önleyebilir.

KULLANMA YÖNTEMLERİ

Kadın prezervatifi

Erkeklerin kullandığı kondom (prezervatif) yanında, Amerika ve Avrupa'da birkaç yıldan beri kullanıma sunulmuş olan kadın prezervatifi artık yavaş yavaş Türkiye'de de yaygınlaşmaya başladı.

Erkek prezervatifi 100 yıllardan beri biliniyor ve lateks adı verilen yapı maddesinin ve nonoksinol-9 adlı spermisit (sperm öldürücü) maddenin keşfedilmesiyle gelişimini hemen hemen tamamlamış durumda. Ancak bildiğimiz bir gerçek var ki, erkeklerin önemli bir kısmı prezervatif kullanmayı sevmiyor. Ya takması zor geliyor, ya da ilişkinin "kalitesini düşürdüğü" iddia ediliyor. Böyle durumlarda cinsel yolla bulaşan hastalıklardan ve gebelikten korunma fırsatı ve özgürlüğü, bu iki durumun sonuçlarına kendisi katlanmak durumunda olmasına karşın, kadının elinden alınmış oluyor. İşte kadın prezervatifinin geliştirmesine motivasyon teşkil eden nokta da bu: kadına kendi insiyatifi altında koruma sağlamak.

Aile planlaması (Doğum kontrol yöntemleri)

Aile planlaması, istedikleri zaman, istedikleri sayıda çocuk sahibi olmaları için ailelere verilen hizmetlerin tümüdür. Aile planlaması ailelerdeki kişi sayısını sınırlandırma anlamını taşımaz. Amaç anne ve doğacak çocukların sağlıklı olması ve çocuk sahibi olmak istendiğinde gebeliğin oluşmasıdır. Çünkü iki yıldan az aralıklarla yapılan doğumlar annenin vücut sağlığını önemli ölçüde bozmakta, gebelik sırasında riskleri artırmakta, hatta ara vermeden arka arkaya yapılan doğumlar anne ölümlerine neden olmaktadır. Ayrıca sık aralıklarla doğan çocukların anne karnında gelişmeleri tam olmamakta (doğum ağırlığı düşük bebekler), sakatlık oranı yükselmekte, bakımları güçleşmekte ve bebek ölümleri artmaktadır. Bütün bunlar gözönüne alındığında aile planlamasının amaçlarını şöyle sıralayabiliriz ;

• Bireyleri ve aileleri, üreme sağlığı konusunda eğitmek

Doğum kontrol hapları hakkında 10 önemli gerçek

Her gün aynı saatte kullanın

1. Eğer hapı her gün aynı saatte kullanırsanız, hamile kalma olasılığınız yüzde 0.1 gibi bir orana denktir. Bu, hap kullanan 100 kadından birinin bile hamile kalma riski olmaması anlamına gelir. Kadın doğum uzmanı Suzanne Merill- Nach´e göre, kaza sonucu oluşan hamileliği engellemenin en iyi yöntemi de doğum kontrol hapını düzenli olarak kullanmak.

Unuttuğunuz günü telafi edin

2. Adet döngünüzün herhangi bir noktasında doğum kontrol hapını almayı unutursanız hatırladığınız anda iki tane alın ki hamile kalma riskiniz aynı oranda engellensin. Eğer iki gün boyunca unutursanız hemen o gün iki, ertesi gün iki adet daha kullanın.

Kanaması daha ağrısız

3. New York Üniversitesi Tıp Fakültesi kadın doğum profesörü Steven R. Goldstein, hap kullanırken oluşan kanamanın adet kanaması değil geri çekilme kanaması olduğunu söylüyor. Bu kanama normal bir adet kanamasından daha kısa ve hafif atlatılıyor.

Kesinlikle şişmanlatmaz

4. Doğum kontrol hapı kullanan bazı kadınların 1.5 kilogram kadar su ağırlığı topladıkları doğru. Ancak incelenen 39 klinik vakada, hapların kilo artışına sebep olduğuna dair kanıt bulunamamış.

Doğum kontrolü nedir?

Doğum kontrolü (aile planlaması) bir çiftin istediği zaman ve istediği sayıda çocuk sahibi olmasıdır. Kontrolsüz, birbirini takip eden doğumlar, çok sayıda çocuk sahibi olmak ve istenmeyen gebeliklerin kürtaj ile sonlandırılması anneye fiziksel ve psikolojik zarar verir.

İdeal bir korunma yöntemi nasıl olmalıdır?

İdeal bir doğum kontrol yöntemi:

* Eşlerin ikisinde benimsediği bir yöntem olmalı

* Gebeliği kesin olarak önlemeli

* Sağlığa zarar vermemeli

* Uygulaması kolay olmalı

Anket

İçeriği paylaş